Podzespoły serwerowe

Czym są podzespoły serwerowe?

Podzespoły serwerowe to specjalistyczne komponenty zaprojektowane do pracy w warunkach ciągłego obciążenia 24/7/365, charakteryzujące się wyższą niezawodnością i dłuższą żywotnością niż ich odpowiedniki konsumenckie. W przeciwieństwie do standardowych komponentów PC, podzespoły serwerowe przechodzą rygorystyczne testy jakości, oferują wsparcie dla technologii korekcji błędów (ECC), redundancji oraz zarządzania zdalnego. Kluczowe różnice obejmują certyfikację do pracy ciągłej (MTBF 1-2 miliony godzin vs 300000-500000 godzin), wsparcie producenta przez 5-10 lat oraz wyższe parametry wydajnościowe pod długotrwałym obciążeniem.

Koszt podzespołów serwerowych jest zwykle 50-200% wyższy niż konsumenckich, ale zwraca się przez niezawodność i mniejsze ryzyko przestojów – awaria serwera kosztuje firmę średnio 5000-50000 zł za godzinę przestoju.

Procesory serwerowe

Intel Xeon E (E-2300, E-2400) dla małych serwerów 1-procesorowych: 4-8 rdzeni, 3.2-5.0 GHz, TDP 65-95W, obsługa do 128GB RAM ECC, cena 800-3500 zł. Idealne do serwerów plików, kontrolerów domeny dla 10-50 użytkowników.

Intel Xeon Scalable (Bronze, Silver, Gold, Platinum) dla serwerów enterprise: 4-64 rdzenie na procesor, 1.8-4.0 GHz, TDP 85-350W, obsługa do 4TB RAM. Ceny: Bronze 3408 (8 rdzeni) 1800 zł, Silver 4314 (16 rdzeni) 3000 zł, Gold 5320 (26 rdzeni) 8000 zł, Gold 6338 (32 rdzenie) 12000 zł, Platinum 8380 (40 rdzeni) 35000 zł.

AMD EPYC oferuje większą liczbę rdzeni przy konkurencyjnej cenie. EPYC 7003 series: 8-64 rdzenie, 2.0-3.7 GHz, TDP 120-280W, do 4TB RAM, 128 linii PCIe 4.0. Ceny: EPYC 7313 (16 rdzeni) 2500 zł, EPYC 7443 (24 rdzenie) 5500 zł, EPYC 7543 (32 rdzenie) 9000 zł, EPYC 7763 (64 rdzenie) 22000 zł. AMD oferuje 30-50% więcej rdzeni za podobną kwotę.

Pamięć RAM serwerowa ECC

Typy pamięci – UDIMM (Unbuffered) dla serwerów 1-procesorowych, do 128GB, częstotliwości DDR4-2933/3200 lub DDR5-4800. RDIMM (Registered) dla serwerów 2-4 procesorowych, do 2TB, bufor stabilizuje sygnał. LRDIMM (Load-Reduced) dla maksymalnych pojemności, do 6TB+, pozwala na więcej modułów na kanał.

Ceny DDR4 ECC – UDIMM: 8GB (300-450 zł), 16GB (350-550 zł), 32GB (700-1000 zł). RDIMM: 16GB (400-600 zł), 32GB (700-1000 zł), 64GB (1400-2000 zł), 128GB (3000-4500 zł). LRDIMM: 64GB (1600-2300 zł), 128GB (3200-5000 zł), 256GB (7000-11000 zł). DDR5 jest 30-50% droższe ale oferuje wyższe częstotliwości.

ECC (Error-Correcting Code) automatycznie wykrywa i koryguje błędy pamięci, co jest krytyczne w serwerach. ECC redukuje ryzyko błędów o 99.9%. Standardowa RAM bez ECC jest niedopuszczalna w serwerach produkcyjnych.

Planowanie pamięci – serwer plików: 16-64GB, serwer aplikacyjny: 64-128GB, wirtualizacja: 8-16GB na VM plus 64GB dla hosta, bazy danych: 25-50% wielkości bazy w RAM.

Dyski serwerowe

HDD SATA Enterprise 7200 RPM – 1-18TB, SATA III 6Gb/s, 150-250 MB/s, IOPS 100-200. Ceny: 2TB (350-500 zł), 4TB (500-800 zł), 8TB (900-1400 zł), 12TB (1400-2000 zł), 16TB (1800-2600 zł), 18TB (2200-3000 zł). Zastosowanie: archiwizacja, backup, storage.

HDD SAS Enterprise 10K/15K RPM – 600GB-2.4TB, SAS 12Gb/s, 200-280 MB/s, IOPS 150-600. Ceny 10K: 600GB (800 zł), 1.2TB (1200 zł), 2TB (1800 zł). Zastosowanie: bazy danych wymagające lepszych IOPS.

SSD SATA Enterprise – 480GB-7.68TB, SATA III 6Gb/s, 550 MB/s, IOPS 95000-100000. Ceny: 480GB (400-600 zł), 960GB (700-1000 zł), 1.92TB (1200-1800 zł), 3.84TB (2400-3500 zł), 7.68TB (5000-8000 zł). Zastosowanie: serwery aplikacyjne, małe bazy danych, VM storage.

SSD NVMe Enterprise – 960GB-15TB, PCIe 4.0 x4, 6000-7000 MB/s, IOPS 500000-1000000. Ceny: 960GB (1000-1500 zł), 1.92TB (1800-2800 zł), 3.84TB (3500-5500 zł), 7.68TB (7000-11000 zł), 15.36TB (15000-25000 zł). Zastosowanie: duże bazy danych, AI/ML, HPC.

Kontrolery RAID

Funkcje kontrolera – zarządzanie macierzami RAID 0, 1, 5, 6, 10, 50, 60, cache z baterią BBU lub superkondensatorem, hot-spare, rebuild w tle, szyfrowanie AES-256.

Parametry – cache 1-8GB, przepustowość 6-12 Gb/s, porty 8-24, interfejs PCIe 3.0/4.0 x8/x16. Przykłady: Broadcom MegaRAID 9560-8i (8GB cache) za 4500-6500 zł, MicroSemi Adaptec SmartRAID 3154-8i za 3500-5000 zł, Dell PERC H755 za 3000-4500 zł.

Poziomy RAID – RAID 0 (striping, brak redundancji), RAID 1 (mirror, 50% pojemności, odporność na 1 dysk), RAID 5 (minimum 3 dyski, parity, pojemność N-1), RAID 6 (minimum 4 dyski, podwójna parity, odporność na 2 dyski), RAID 10 (mirror+stripe, 50% pojemności, najlepsza wydajność).

Zasilacze serwerowe

Zasilacze redundantne w konfiguracji N+1 (2 zasilacze, awaria jednego nie przerywa pracy) lub 2N. Moce: 350-550W dla 1U, 550-1100W dla 2U, 1100-2000W dla 4U. Certyfikaty: 80 PLUS Platinum (92-94%) to standard, Titanium (94-96%) w data center. Ceny: 550W Platinum za 800-1200 zł, 1100W Platinum za 1500-2300 zł, 2000W Titanium za 3500-5500 zł.

Hot-plug – wymiana zasilacza bez wyłączania serwera. Standard w serwerach rack od średniej półki. Zasilacze mają status LED i monitoring przez IPMI/iDRAC/iLO.

Karty sieciowe serwerowe

Porty 1GbE – 2-4 porty RJ45, przepustowość 125 MB/s, wystarczające dla małych serwerów plików. Ceny: karta 2-portowa Intel I350 za 300-500 zł, 4-portowa za 500-800 zł.

Porty 10GbE – 1-2 porty SFP+ lub RJ45, przepustowość 1250 MB/s, niezbędne dla storage, wirtualizacji, baz danych. Ceny: karta 2-portowa Intel X520 za 1200-1800 zł, Intel X550 (RJ45) za 1500-2200 zł.

Porty 25GbE i wyżej – 25GbE (karty za 2500-4000 zł), 40GbE (za 3000-5000 zł), 100GbE (za 8000-15000 zł). Zastosowanie: data center, high-performance storage.

Funkcje zaawansowane – teaming/bonding (agregacja portów), failover, SR-IOV dla wirtualizacji, RDMA dla ultra-niskich opóźnień.

Systemy chłodzenia serwerowe

Wentylatory serwerowe – wysokoobrotowe 40-120mm przy 3000-15000 RPM, przepływ 20-200 CFM, głośność 35-75 dB. Serwery mają 2-8 wentylatorów w konfiguracji N+1. Wentylatory hot-swap wymienialne bez wyłączania. Ceny: 40mm za 50-150 zł, 80mm za 100-250 zł.

Radiatory CPU – masywne pasywne radiatory miedziane lub aluminiowe z heat pipe'ami. W serwerach 1U radiatory 20-35mm, w 2U i 4U radiatory 50-150mm. Ceny: 200-800 zł, często dedykowane dla konkretnego modelu.

Chłodzenie cieczą dla serwerów z procesorami 250W+ TDP lub z GPU. Systemy zamknięte za 2000-5000 zł lub custom za 10000-30000 zł. Pozwala na wyższe taktowanie i cichszą pracę.

Jak wybrać podzespoły serwerowe?

Kompatybilność – sprawdź QVL (Qualified Vendors List) producenta płyty głównej. Niepotwierdzone kombinacje mogą nie działać stabilnie.

Planuj rozbudowę – zostaw 30-50% pojemności slotów na przyszłość. Łatwiej dodać RAM za rok niż wymieniać wszystkie moduły.

Balansuj wydajność i budżet – nie zawsze najdroższe komponenty są optymalne. Xeon Silver często wystarcza zamiast Gold. Wydaj oszczędności na RAM lub dyski.

Priorytet dla krytycznych komponentów – wydaj więcej na redundantne zasilacze, kontroler RAID z cache, ECC RAM niż na najszybszy procesor.

Gwarancja – kupuj od autoryzowanych dystrybutorów z gwarancją 3-5 lat. Unikaj używanych komponentów bez gwarancji.

Najczęściej zadawane pytania

Czy można użyć zwykłej pamięci RAM w serwerze?

Nie, standardowa RAM bez ECC nie jest odpowiednia dla serwerów produkcyjnych. Pamięć ECC wykrywa i koryguje błędy, co jest krytyczne dla integralności danych. Płyty główne serwerowe z chipsetami C620/C740 często nie działają ze standardową RAM. Oszczędność 30% nie jest warta ryzyka uszkodzenia danych.

Jaki procesor wybrać – Intel Xeon czy AMD EPYC?

Intel Xeon ma lepsze wsparcie oprogramowania i wyższe częstotliwości turbo. AMD EPYC oferuje więcej rdzeni za podobną cenę i więcej linii PCIe. Wybór: Intel dla kompatybilności i high-frequency workloads, AMD dla maksymalnej liczby rdzeni i value.

Kiedy wybrać SSD zamiast HDD?

SSD dla systemów operacyjnych, baz danych, serwerów aplikacyjnych, VM storage (100x więcej IOPS). HDD dla archiwizacji, backupów, storage rzadko używanych danych (18TB HDD za 2500 zł vs 15TB SSD za 25000 zł). Często najlepsza jest hybryda: SSD dla hot data, HDD dla cold data.

Czy potrzebny jest kontroler RAID?

Tak, dla serwerów produkcyjnych kontroler RAID sprzętowy jest niezbędny. Zapewnia lepszą wydajność niż software RAID, cache z baterią BBU chroni dane, hot-spare automatycznie zastępuje uszkodzony dysk. Koszt 2000-6000 zł to niewielki wydatek vs ryzyko utraty danych.

Ile pamięci RAM potrzebuje serwer?

Serwer plików: 16-32GB. Serwer aplikacyjny: 64-128GB. Wirtualizacja: 8-16GB na VM plus 32-64GB dla hosta. Baza danych: 25-50% wielkości bazy (baza 2TB = 512GB-1TB RAM). Zawsze lepiej mieć za dużo niż za mało – swap na dysku to 1000x wolniej niż RAM.